Dach ze strzechy – zalety i wady

Wirginia Nieckarz Wirginia Nieckarz
Loading admin actions …

Domy, których dachy kryto  strzechą, w ubiegłym stuleciu stanowiły typowy element krajobrazu na wsi – dziś natomiast można je spotkać także na terenach miejskich. Dachy ze strzechy powoli wracają do łask. Ta metoda pokrycia dachu doskonalona w przeciągu setek lat, w obecnych czasach spełnia wszelkie wymogi nowoczesnego budownictwa. Niegdyś wybierane do budowy biednych chatek wiejskich, dziś są w centrum zainteresowania ludzi dobrze sytuowanych oraz tych, którzy stawiają na ekologiczność, estetyczność i oryginalność.Tych, którzy wybierają dach ze strzechy, należy podziwiać za odwagę, jaką wykazują w dobie najnowszych technologii oraz skierowanie się ku naturze, podczas gdy większość populacji podąża za najnowszymi odkryciami i produkcjami. Główną funkcją dachu jest zagwarantowanie mieszkańcom domu bezpieczeństwa i wygody. Zabezpiecza on wnętrze domu przed deszczem, śniegiem, gradem, wysoką i niską temperaturą, a także hałasem. Aby właściwie spełniał on te funkcje, istotny jest odpowiedni dobór pokrycia dachowego. W artykule tym przybliżymy Wam kilka informacji na temat dachów ze strzechy oraz przedstawimy wady i zalety takiego rozwiązania.

Materiał

Strzecha wykonywana jest z trzcin jednorocznych, których grubość wynosi do 6 milimetrów. W zależności od konstrukcji dachu, długość trzciny powinna być odpowiednio zróżnicowana. Trzcina sortowana jest na trzy długości, gdzie standardowa wynosi 180 centymetrów. Znajdujący się na dole snopek musi posiadać średnicę wynoszącą 60 centymetrów. Zwykle na jeden metr kwadratowy stosuje się od 8 do 12 snopków. W przypadku dachów prostych stosowana jest długa trzcina, a im dach jest bardziej nietypowy i skomplikowany, tym więcej powinno się użyć krótkiej trzciny, ponieważ łatwiej się ją kładzie w miejscach trudno dostępnych. Od października do marca występuje okres pozyskiwania trzciny z rejonów bagiennych rozlewisk. Przed październikiem nie powinno się zbierać trzciny, gdyż nie jest ona wówczas dostatecznie sucha, a jej zbyt wysoka wilgotność może spowodować w późniejszym czasie magazynowania gnicie i zagrzybienie. Odpowiednia wilgotność powinna wynosić 15%. Po zbiorach następuje etap sortowania i odrzucania wadliwych sztuk, czyli takich, które są połamane lub krzywe, a następnie trzcinę wiąże się w stosowne wiązki.

Technika

Dachy są wykonywane wyłącznie z trzciny jednorocznej. Może ona być układana zarówno luźno, jak i w postaci snopków, zaczynając od okapu. Sama długość wiązki powinna wynosić od 140 do 200 centymetrów, natomiast jej obwód 30 centymetrów od podstawy wynosi 60 centymetrów. Jest kilka sposobów na ułożenie snopków, mogą one:

-  zostać przywiązane drutem bezpośrednio do łat, taką technikę nazywa się poszyciem w dekówkę;

- znajdować się pomiędzy łatami oraz przyciskającymi je prętami, taka technika jest nazywana poszyciem pod gaj;

-  być przymocowane do łat pośrednio, dzięki przechodzącym przez snopki poziomym prętom, technikę tę zwie się metodą duńską, która jest obecnie najczęściej stosowaną techniką w Polsce.

Na pojedynczy metr kwadratowy takiego poszycia przypada od 10 do 12 snopków trzciny. Poszycie takie zostaje przytwierdzone do dachu drutem. Połać dachową uzyskuje się dzięki ułożeniem snopków kłosem w górę. Kalenica zostaje wykończona trzciną, darnią, wrzosem, mchem lub ceramiką, po czym wzmacnia się ją za pomocą par krótkich drewnianych skrzyżowanych żerdzi bądź metalowej siatki w pokrywie PCV. Jako, iż poszycie wysuwa się możliwie daleko, na dachu ze strzechy nie instaluje się rynien.

Ochrona i pielęgnacja

Zaraz po ukończeniu strzechy należy ją poddać koniecznemu procesowi impregnacji przeciwogniowej za pomocą specjalnych preparatów. Główną rolą tej impregnacji oczywiście zabezpieczenie strzechy przed zapłonem od ognia, który może pochodzić ze spadających na połać dachową płonących przedmiotów, lub przyłożonych do okapu strzechy. Dzięki środkom przeciwogniowym pokrycie zachowuje także dłużej swój naturalny kolor, który spowalnia proces rozwoju glonów i mchu, a także uniemożliwia biodegradację zewnętrznych warstw strzechy dzięki opóźnianiu procesu ich rozkładu. Strzecha ma to do siebie, że z biegiem lat jej barwa zmienia się z początkowej słomkowej, poprzez szarobrązową, aż po ostatecznie ciemnoszarą.

Ponadto wraz z upływem lat dach ze strzechy nie będzie wymagał wielu zabiegów konserwacyjnych, trzeba pamiętać by średnio co pięć lat impregnować dach przeciwogniowo, regularnie czyścić go z ewentualnego mchu, co zapobiegnie zawilgoceniu a w rezultacie butwieniu trzciny. Także w tym celu można używać specjalnych środków chroniących, jednak należy pamiętać, aby nigdy nie stosować żadnych solnych środków. Solne środki spłyną ze strzechy wraz z pierwszym deszczem, z racji tego, że trzcina nie posiada dobrej chłonności. Dach należy także raz na jakiś czas oczyszczać z ewentualnego nadmiaru liści i gałązek utrudniających odpływ wody.

Artykuł poświęcony zaprezentowanemu domowi znajdziecie pod tym linkiem: Dom jak z bajki.

Trwałość i koszty

Trwałość strzechy szacuje się na od 50 do 100 lat, można powiedzieć, że zwykle jest to około 70 lat. Tak wieloletni żywot jest możliwy dzięki specjalnemu składnikowi woskowemu, który mieści się w dolnej części łodygi trzciny. Podczas dojrzewania, w miejscu, w którym styka się ona z wodą zostaje wytworzona zwiększona ilość krzemionki, która pogrubia i utwardza ściankę łodygi. Dzięki temu jest ona wysoce odporna na wszelkie działania warunków atmosferycznych, a także zwiększa się tym samym jej odporność na ogień, ponieważ to te części trzciny są użyte na zewnętrzną powierzchnię dachu.

Jeśli natomiast mowa o kosztach dachu ze strzechy, to taki dach nie należy do najtańszych. Ich estetyka, elegancja i odmienność w porównaniu do standardowych pokryć także ma wpływ na zwiększenie kosztów. Mimo, iż całkowita cena wykonania dachu z trzciny jest wyższa od tradycyjnego pokrycia, to należy wziąć pod uwagę, że w przypadku strzechy nie ma potrzeby stosowania takich elementów jak: rynny, podsufitki, rury odpadowe, studzienki, mocowania lub samego malowania tych elementów, dzięki czemu ostateczny koszt się zmniejsza. Oczywiście na finalną cenę wpływają także inne czynniki, takie jak zakres i rodzaj świadczeń, wielkość dachu, poziom jego skomplikowania, liczba obróbek, typ wykończenia kaletnicy itp.

Zabezpieczenie

Właściwości termoizolacyjne

Dach ze strzechy chroni latem dom przed nadmiernym nagrzaniem się, z kolei zimną zapobiega jego wychłodzeniu się. Strzecha w porównaniu do innych materiałów używanych na pokrycia dachowe, nie wymaga żadnego dodatkowego ocieplenia.

Akustyka

Pokrywając dach domu strzechą, możemy mieć pewność, że skutecznie zabezpieczy nas przed zewnętrznym hałasem, nie ważne czy to hałas uderzającego o dach deszczu, czy też hałasy cywilizacyjne. Dach taki, dzięki swojemu porowatemu wnętrzu bardzo dobrze tłumi i pochłania wszelkie dźwięki.

Szczelność

Dach z trzciny dzięki ścisłemu ułożeniu, kątowi nachylenia oraz umocowaniu na dachu, gwarantuje niemalże stuprocentową szczelność. Trzcina jest tak ubijana na dachu, że woda może spływać tylko po samych jej końcówkach, dzięki czemu nie sięga ona głębiej niż kilkanaście milimetrów i szybko wyparowuje. 

Wentylacja

Bez względu na to w jaki sposób trzcina jest mocowana, dach wykonany ze strzechy oddycha w naturalny sposób. Jego konstrukcja stwarza możliwość naturalnego obiegu powietrza, co zapobiega tym samym zawilgoceniu od wewnątrz.

Ochrona przeciwpożarowa

Jak wspomnieliśmy wcześniej strzecha trzcinowa jest pokryciem trudno zapalnym, a jej prawidłowy montaż zapewnia ochronę przed rozprzestrzenianiem się ognia. Zastosowanie specjalnych impregnatów zwiększa dodatkowo jej odporność na ogień.

Więcej o aranżacji zaprezentowanego na zdjęciu domu znajdziecie tutaj.

Zalety

Zalet dachów pokrytych strzechą jest wiele. Ogromną ich zaletą jest wysoka termoizolacyjność. Dach ze strzechy bez problemu zabezpieczy wnętrze domu przed przegrzaniem podczas letnich wysokich temperatur, a zimą z kolei podczas mrozów zatrzyma we wnętrzu ciepło. Co więcej, dach ten oddycha, zapewniając tym samym wymianę powietrza. Kolejną zaletą jest to, że trzcina jest również bardzo dobrym izolatorem akustycznym. Osoby lubiące inwestycje długoterminowe docenią długą żywotność strzechy oraz fakt, że nie wymaga ona większego nakładu pracy podczas jej konserwacji.

Bogata w krzemionkę strzecha jeśli zostanie odpowiednio ubita, prawidłowo ułożona, zaimpregnowana środkiem przeciwogniowym oraz przymocowana drutem odpornym na wysokie temperatury, staje się odporna na ogień, a tym samym jest pokryciem utrudniającym rozprzestrzenianie się ognia.

Na trzcinowym dachu nie ma konieczności montażu rynien, ponieważ dalekie wysunięcie okapu gwarantuje, że spływająca woda nie uszkodzi elewacji.

Niezaprzeczalną zaletą strzechy jest fakt, że jej powierzchnia z łatwością podlega przeróżnym modyfikacjom, co stwarza możliwości wykreowania nawet najbardziej ekstrawaganckich form, zwiększając tym samym walory estetyczne budynku. Co więcej, dach taki uważany jest za funkcjonalny, zdrowy, ekologiczny i dobrze komponujący się z naturalnym środowiskiem.

Piękna altana ze zdjęcia została przygotowana przez Strzecha Net Sp. z o.o..

Wady

Projekty,  Ogród zaprojektowane przez Building Design Architectuur
Building Design Architectuur

Tuinzijde – modern landhuis te Vinkeveen

Building Design Architectuur

Jedną z wad jest to, że strzecha może zostać stosowana jedynie do krycia tych dachów, które mają wysoki kąt nachylenia, jego minimalna wartość wynosi 40°, przy czym minimalny kąt nachylenia lukarn i okien dachowych wynosi 28°. W przypadku niższego kąta nachylenia dachu, dach nie będzie zapewniał naturalnego odpływu odpadom, w skutek czego trzcina może nasiąknąć wodą do głębokości czterech centymetrów, co może być problematyczne podczas mrozów, gdyż woda może zamarznąć i zacząć się kruszyć.

Wielu zainteresowanych zastosowaniem tego rozwiązania zostaje zniechęconych przez wysoką cenę. Co więcej, dach ze strzechy sporo waży, jego jeden metr kwadratowy waży zwykle od 40 do 70 kg. Dlatego też w fazie projektowania należy zaplanować solidną i wytrzymałą konstrukcję więźby dachowej.

Ostatnią wadą dachu ze strzechy jest dość skomplikowany i pracochłonny proces jego pokrycia, oraz ograniczona ilość fachowców, którzy się tym zajmują.

Jak Wam się podoba dach ze strzechy?
Projekty,  Dom szeregowy zaprojektowane przez GK Architects Ltd

Chcesz zbudować lub wyposażyć dom? Skontaktuj się z nami!

Darmowa konsultacja

Znajdź inspirację do Twojego domu